Devrek Bastonu: Duygu Salman’ın Geleneksel Aile Mirasını Yaşatma Hikayesi

İzmir’in Ödemiş ilçesinde yaşayan 43 yaşındaki Duygu Salman, dedesinden miras kalan el işçiliğini yeni bir zemin üzerinde sürdürerek Devrek bastonu üretimini kendi atölyesinde yeniden canlandırıyor. Zonguldak’ın Devrek ilçesinde doğan Salman, çocukluğundan beri aile geleneğini hatırlatan bu zanaatı adeta yaşamının bir parçası haline getirdi.

Uzun yıllar eğitmenlik ve çeşitli görevler üstlenen Salman, 2014 yılında İzmir’in Birgi Fazlı Alpay Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ne tayin edildi. Ailesine ait yaklaşık 200 yıllık bastonculuk geleneğini gelecek kuşaklara taşıma kararı alan Salman, bu alanda çalışmalarını sürdürmeye karar verdi. 2021 yılında Yaşayan İnsan Hazinesi unvanını alan baston ustası Tansel Işık’tan mesleğin inceliklerini öğrenerek bilgi birikimini derinleştirdi.

Birgi Mahallesi’nde yaklaşık iki yıl önce kendi atölyesini kuran Salman, okul dışı saatlerinde 20 metrekarelik alanında geleneksel yöntemlerle Devrek bastonunu üretmeye devam ediyor.

“Baston yapımı benim için büyük bir tutkudur” diyen Salman, AA muhabirine ailesinin 1800’lü yıllardan beri Devrek bastonuyla olan bağlantısını anlattı. Çocukluğunda dedesinin atölyesinde büyüdüğünü belirten Salman, o dönemde öğrendiği teknikleri şimdi, kendi tasarımlarında ve pratiklerinde hayata geçiriyor.

Üretimde sabır en temel unsurlardan biri. Kızılcık ağacının dallarını kullanarak baston elde etmek için önce ormandan dal alınır ve yaklaşık iki yıl kurutulur. Ardından fırınlama, doğrultma ve tornalama aşamalarıyla son şekli verilerek üzeri motifle işlenir. Devrek bastonunda sıkça görülen çift yılan motifi, sağlık ve ölümsüzlük temalarını simgeler; bu sembolik motifler, bastonun hediye olarak değer gören kişiler için anlam kazanmasını sağlar.

Salman’ın sözleri, ailesinin mirasına olan bağlılığını özetliyor: “Bu geleneği sürdürmek benim için sadece bir iş değil, nesilden nesile aktarılan bir miras.” Atölyesinde bastonları satmak yerine gelecek planları üzerinde odaklanan Salan, gelecekte Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından sanatçı olarak desteklenmeyi hedefliyor. Bu yola hazırlanırken oğluna da bu zanaatın inceliklerini öğreterek mirası devam ettirmek istiyor.