Kürdolojide Büyük Adım: Jaba Koleksiyonu Türkiye’de Basılarak Erişime Açıldı

MAÜ ve Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle Aleksandre Jaba’nın Kürtçe koleksiyonunun tanıtım toplantısı yapıldı. Erzurum Konsolosluğu döneminde derlenen bu eserler, Molla Mahmud Bayezidi ile ortak çalışmalar sonucu bir araya getirilmişti ve Yaşayan Diller Enstitüsü’nün koordinasyonu eşliğinde Türkiye’ye getirildi. 15 ciltlik basında toplam 69 el yazması eser yer almakta; aralarında Melaye Bate, Ahmedi Hani ve Fekiye Teyran gibi önemli Kürt şair ve edebiyatçıların yapıtları bulunuyor.

Toplantı, MAÜ Senato Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi ve üniversitenin akademisyenlerinden oluşan ekip çalışmasının altını çizildi. Rektör Prof. Dr. İbrahim Özcoşar, uzun süredir gündemde olan Jaba Koleksiyonu’nun Kültür Bakanlığı ile üniversitenin ortak yayını olarak hayata geçirildiğini belirtti. Kürt dili ve edebiyatı alanında 2008’den bu yana sürdürdükleri çalışmalara değinen Özcoşar, Yaşayan Diller Enstitüsü’nün 2010’larda kurulan Kürt Dili ve Kültürü programının akademik temellerini güçlendirdiğini ifade etti. Ayrıca, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarıyla bu alanda dünyanın önde gelen merkezlerinden biri olmayı hedeflediklerini vurguladı. Bugüne dek yaklaşık 2 bine yakın yüksek lisans mezunuyla övünen üniversite, tezsiz ve tezli programlarla mezun oranlarını paylaştı.

Jaba Koleksiyonunun Kürtoloji camiası tarafından iyi bilinen bir çalışma olduğunu söyleyen Özcoşar, koleksiyonun 19. yüzyılın son dönemlerinde Erzurum Konsolosu Alexander Jaba ile Molla Mahmud Bayezidi’nin iş birliğiyle toplandığını kaydetti. Ahmed-i Hani ile Faki-yi Teyran arasındaki önemli Kürt edebiyatı ve halk metinlerini kapsayan bu derlemenin, Kürt dili çalışmaları için en derli toplu kaynaklardan biri olduğunu belirtti. Türkiye’ye getirilmesi süreci 2013 yılında merhum Kadri Yıldırım’ın girişimleriyle başladı ve dönemin üniversite yönetiminin desteğiyle dijital ortama aktarılarak ülkeye getirildi.

Yaşayan Diller Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Ahmet Kırkan’ın 2019’da koleksiyonu tekrar gündeme taşımasıyla, 2025 itibarıyla eserlere erişim sağlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile MAÜ arasında kurulan protokol kapsamında eserin basımı tamamlanmış olup, çalışmalarını yürüten ekiplerin tamamı üniversitemizin öğretim üyelerinden oluşuyor. Bu başarı, Kürt dili ve edebiyatı alanına yönelik uluslararası alanda da güçlü bir adım olarak kayda geçirildi.

Toplantı sonunda katkıda bulunan akademisyenlere teşekkür belgeleri takdim edildi. Kaynaklar arasında Demirören Haber Ajansı ve Haberler.com yer alıyor.