Ayasofya’nın Kuzeydoğu Minaresi Yeniden Doğuşu: Restorasyonun Detayları

Ayasofya-i Kebir Camii’nin kuzeydoğu minaresi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün yürüttüğü restorasyon çalışmaları sonucunda yeniden ayağa kaldırıldı. Bu süreç, iskelelerin kaldırılmasıyla tamamlandı ve uzun süredir süregelen titiz çalışmaların somut bir göstergesi olarak kayda geçti.

YÜZYILLARA UZANAN MİMARİ MİRAS Minarenin bugünkü formunun, 16. yüzyılda II. Selim döneminde şekillendiği kabul ediliyor. Yaklaşık 65 metre yüksekliğinde olan yapı, kaide, pabuç, gövde, şerefe, petek ve külah gibi bölümlerden meydana geliyor.

DEPREM DAYANIMI İÇİN KAPSAMLI ANALİZ 2024’te başlatılan restorasyon süreci kapsamında yapılan sayısal analizler, minarenin deprem dayanımının yetersiz olduğuna işaret etti. Bu nedenle bilim kurulu kararıyla üst bölümlerde kısmi söküm ve yeniden yapıma, alt kısımlarda ise güçlendirme çalışmalarına öncelik verildi.

TAŞLAR TEK TEK SÖKÜLÜP SINIFLANDIRILDI Restorasyon öncesinde minarenin tüm detayları belgelenirken, analitik rölöve ve hasar tespit çalışmaları tamamlandı. Söküm işlemi kontrollü biçimde yürütülerek 411 taş ve 26 sıra basamak dikkatli biçimde ayrıştırıldı ve kayıt altına alındı.

ÖZGÜN MALZEME ÖNCELİĞİ Projede tarihi dokunun korunması esas alındı. Kullanılabilir taşlar yeniden değerlendirildi; eksik parçalar Süloğlu’ndan temin edilen malzemelerle tamamlandı. Hasarlı kısımlarda çürütme ve tümleme ile gerekli onarım ve güçlendirme adımları atıldı.

MODERN TEKNİKlerle GÜÇLENDİRME Minarenin genelinde yatay ve dikey doğrultularda paslanmaz çelik elemanlar kullanılarak güçlendirme yapıldı. Böylece yapı, hem eski dokusunu korudu hem de güncel deprem yönetmeliklerine uygun bir statik denge kazandı.

KÜLAH VE ALEM YENİLENDİ Külah kısmındaki ahşap elemanlar restore edilerek yeniden kullanım için hazırlandı. Kurşun kaplamalar yenilendi; bakır alem onarılıp altın varakla kaplandı ve yerine yerleştirildi. Ayrıca paratoner sistemi de eklenerek güvenlik artırıldı.

TARİHİ KİMLİK KORUNARAK GELECEĞE TAŞINDI Uzman ekipler ve bilim heyetinin gözetiminde yürütülen çalışmalar sonucunda Ayasofya’nın kuzeydoğu minaresi özgün mimari karakterini koruyarak ihya edildi ve günümüz şartlarına uygun biçimde güçlendirilerek gelecek kuşaklara aktarıldı.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA) • Ensonhaber