Makedon Kulesi Restorasyonu: Tarihi Güçlendirme ve Çevresel Keşifler

Edirne’de Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden izler taşıyan Makedon Kulesi’nde sürdürülen restorasyon çalışmaları, dış cephe bölümünün tamamlanmasıyla yeni bir aşamaya ulaştı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2021 yılında başlattığı proje kapsamında kulede kapsamlı güçlendirme ve koruma işlemleri gerçekleşti.

Çalışmalar kapsamında duvar ve zemin üzerinde jeoradar taramaları yapılarak yapısal analizler tamamlandı. Moloz taşlı duvarlarda boşluklar enjeksiyon yöntemiyle güçlendirilirken, ot, bitki ve odunsu kökler temizlenerek arkeolojik alan ve kule ana yapısının zarar görmesi engellendi. Ayrıca tuğla ve taş yüzeylerdeki çimento esaslı harçlar ve sıvalar kaldırılarak, özgün malzemeye uygun yeni derz ve harç uygulamaları gerçekleştirildi. Tehlike oluşturan elektrik hatları ile izinsiz eklemeler de kaldırıldı.

Kulenin arka kısmında uzun süredir süren arkeolojik kazılarda önemli bulgular ortaya çıktı. İşlemeler arasında 10. yüzyıla ait müştemilat, Bizans dönemine ait seramik fırını, 1908 tarihli Osmanlı buzhanesi ve Osmanlı altyapı sistemiyle geç Osmanlı konut temelleri gün ışığına çıkarıldı. Ayrıca Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait seramik fırınları ve çeşitli kitabeler de belirlendi. Restorasyon süreci, kulede statik güçlendirme çalışmalarını da kapsıyor.

Projenin bazı kalemlerinde çalışmalar halen devam etmekte. İç düzenleme, arkeolojik alan yürüyüş rotaları ve koruma platformu gibi unsurlar üzerinde ilerleme sürüyor. Tamamlandığında kule içinde panoramik asansör, seyir terası ve bilgilendirme alanları ziyaretçilerle buluşacak. Asansörle kuleye çıkanlar, merdivenle inerken Edirne’nin tarihsel gelişimini anlatan öğeleri görülebilecekler; Traklar döneminden Cumhuriyet’e uzanan süreçler bu deneyimin bir parçası olacak.

Kulenin üst bölümünde kritik bir noktayı teşkil eden seyir terası, kentin panoramik manzarasını sunacak. Roma’dan günümüze ulaşan tek sur kulesi olan Makedon Kulesi, Hadrianus’un MS 117-138 yıllarında inşa ettiği Edirne’nin çevresindeki surların önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.

1867 yılında Hacı İzzet Paşa’nın kule üzerine ahşap katlar ekletip saat yerleştirmesiyle saat kulesi kimliğini kazanan yapı, geçmişte yangın gözetleme kulesi olarak da kullanıldı. 1953 depreminde ağır hasar gören kulede Sonrasında eklenen katlar ve saat bölümü, şehir estetiğini bozduğu gerekçesiyle yıkıldı. 1990’larda restore edilerek 2002-2003 yıllarında çevresindeki arkeolojik kazılar da yapıldı. Bu son restorasyonla Makedon Kulesi, Edirne’nin tarihsel mirasını yansıtan önemli bir ziyaret noktası olarak kent turizmine kazandırılacak.

Kaynaklar: AA / Salih Baran, Haberler.com