Yapay Zeka Kullanımının Ruh Sağlığı Üzerindeki Doz-tepki ve Kısıtlamalar: Bir Araştırma Özeti

Mass General Brigham ve işbirlikçilerinin yürüttüğü bir çalışmada, yapay zekanın kişisel destek ve tavsiye amacıyla nasıl kullanıldığı incelendi. ABD’de 20 binden fazla katılımcı üzerinde yürütülen ankette, yapay zeka kullanım sıklığı ile ruh sağlığı belirtileri arasındaki ilişki araştırıldı. Katılımcıların yaklaşık yüzde 10,3’ü yapay zekayı en az günde bir kez, yüzde 5’i ise günde birden fazla kez kullanıldığını ifade etti. Günlük kullanıcılar içinde, yapay zekanın kişisel nedenlerle, özellikle öneri veya duygusal destek almak için kullanıldığına dair oran %87,1 olarak kaydedildi.

Doz-tepki ilişkisi: Araştırmanın baş yazarı Dr. Roy Perlis, kullanım sıklığı arttıkça depresyon, kaygı ve sinirlilik gibi semptomların da artış gösterebileceğini belirtti. Özellikle 45–64 yaş grubundaki kullanıcılar, yapay zeka kullanımı ile depresif belirtiler bildirme eğiliminde daha yüksek bir oran sergiledi. İş veya okul projelerinin desteklenmesi için yapay zeka kullanımının depresyon belirtileriyle anlamlı bir bağlantısı bulunmadı.

Terapiye alternatif olarak kullanıma dikkat – Amerikan Psikoloji Derneği (APA), yapay zekanın profesyonel terapiyi veya klinik tedaviyi karşılamayacağını vurguluyor. Dr. Perlis, genel amaçlı sohbet botlarının sosyal ya da ruhsal destek sunmak üzere tasarlanmadığını ve bu amaçla kullanıldığında risk doğurabileceğini ifade ediyor. Çalışma, olası bir kısır döngüye de işaret ediyor: Depresif hisseden kişiler, arkadaşlık veya destek aramak için yapay zekaya yönelirken bu etkileşimin ruh halini daha da aşağı çekebileceği düşünülüyor.

Araştırmanın sınırlamaları – Elde edilen bulgular, yapay zeka kullanımı ile ruh sağlığı sorunları arasında bir ilişki kurmaya olanak tanır; ancak bu ilişkinin nedenselliğini kanıtlamamaktadır. Depresyonun yapay zekadan mı kaynaklandığı yoksa depresif kişilerin yapay zekaya yöneldiği mi henüz net değildir. Uzmanlar, kullanıcıların sohbet botlarıyla etkileşimde bulunduktan sonra hissettikleri durumları dikkatli biçimde izlemeye çağırıyor.

NBC News raporunda yer alan bulgular da bu noktaya vurgu yapmaktadır.