Organ Bağışı ve Metabolik Hastalıkların Nakil İhtiyacını Artırması: Uzman Perspektifi

Metabolik hastalıkların giderek daha çok kişinin hayatında konumlanması, böbrek ve karaciğer gibi hayati organlar için nakil listelerinin büyümesine yol açıyor. Medipol Sağlık Grubu’ndan Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, “Sadece yaşlılar değil, metabolik hastalıklar yüzünden gençler de organlarını kaybedebiliyor.” sözleriyle tabloyu özetledi ve Türkiye’deki organ nakli gerçeğini gündeme taşıdı. Sağlık camiasında konuşulan bir diğer konu ise ünlü sanatçı Ufuk Özkan’ın yaşadığı karaciğer yetmezliği vakasıyla organ naklinin ne kadar kritik olduğunun hatırlatılması oldu.

Günümüzde obezite, diyabet ve hipertansiyon gibi durumlar, organ ihtiyacını öncekinden çok daha yükseltiyor. Organ bağışının toplumsal bir sorumluluk olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Yaprak, değişen hasta profilini ve hayat kurtarmanın yeni dijital yolunu anlattı. Organ bağışı yol haritası başlığı altında, vatandaşların işlemleri nasıl kolaylaştırabileceğini anlatan açıklamalarda bulundu.

BEYNİN KAYBI VE BAĞIŞ SÜRECİ Kadavra bağışında toplumda hâlihazırda bulunan yanlış algıları düzeltmeye çalışan Yaprak, “Beyin ölümü, kalp krizi veya kafa içi basıncı artıran hastalıklar gibi durumlar sonucunda gerçekleşebilir. Beyin ölümü oluştuğunda kişi yoğun bakımda yaşam destek sistemine bağlıdır ve organlar bu aşamada da kanlanır. Bağış, ailenin onayıyla ve kesinlikle cenaze işlemleriyle karıştırılmamalıdır.” diye açıklıyor. Ayrıca “İyi planlanmış bir süreç” deyimini kullanarak şu noktayı vurguluyor: Organlar yalnızca beyin ölümü ve ailenin onayı ile alınır; bu, bir cenazeden organ almak değildir.

KİMLER ORGAN BAĞIŞI YAPABİLİR? Organ nakillerinde farklı bağış türleri mevcut. Prof. Yaprak, “Kalp ve akciğer nakilleri yalnızca beyin ölümü gerçekleşmiş bağışçılardan yapılabilir. Ancak böbrek ve karaciğer nakilleri canlı vericilerden de mümkün. Karaciğer kendini yenileyebilen bir organ olduğundan iki böbreğimizle yaşam sürdürmek mümkün.” açıklamasını paylaşıyor. Yaş aralığına gelince, bebeklikten 75 yaşına kadar organ nakli yapılabildiğini belirten Uzman, doğuştan safra yolu hastalıkları ve çocuklarda metabolik hastalıklar gibi faktörlerin farklı yaş dönemlerinde nakil ihtiyacını doğurduğunu ifade ediyor.

İNSAN HAYATINI KURTARAN EĞİTİM ve FARKINDALIK Türkiye’de organ bağış oranlarının hâlâ ihtiyaçtan geride kaldığını belirten Prof. Dr. Yaprak, artan kronik hastalıklar nedeniyle her yıl daha çok kişinin organ nakline ihtiyaç duyduğunu hatırlatıyor. Organ bağışı, bir insanın hayatını kurtarabilecek en değerli miraslardan biri olarak görülebilir.