Bilinçsiz Haşere İlacı Kullanımı: Sağlık, Ekosistem ve Gıda Güvenliği Üzerindeki Etkileri

İstanbul’da bahçe ve tarım alanlarında kullanılan pestisitlerin kontrollü olmadan uygulanması, insan sağlığı üzerinde dolaylı tehditler oluşturabilir. Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ali Satar, ilaçların vücudumuza girdikçe kalıntı olarak gıda zincirine karışabileceğini ve zamanla sinir sistemi ile hormon dengelerini olumsuz yönde etkileyebileceğini belirtti. Yediğimiz sebze ve meyvelerde görülebilen bu residülerin, doğrudan veya dolaylı yolla gündelik yaşamımızı etkilediğini vurguladı. Kimyasal mücadelelerin sadece zararlı böcekleri hedef almakla kalmadığını, arıların yön bulma yeteneklerini bozarak koloni çöküşlerini tetikleyebildiğini ve dolayısıyla tozlaşmanın azalmasına yol açtığını ifade etti. Toprak ve su ekosistemleri üzerinde de uzun vadeli baskı yaratan bu kimyasalların, balık ve diğer canlılar üzerinde toplu ölümlere neden olabildiğini, besin zincirini bozduğunu ve verimi düşürdüğünü belirtti. Doğru doz ve zaman aralığında uygulanması gerektiğini, bunun yerine biyolojik mücadele yöntemlerini tercih etmenin öncelikli olduğunu sözlerine ekledi.

“Haşere ilaçları yalnızca zararlı organizmaları hedeflemiyor; tarımsal verimliliği artırmak amacıyla kaçınılmaz görünen bu kimyasallar, doğaya yayılarak uzun süre etkisini sürdürüyor. Arıların iletişim ve yön bulma becerileri zarar gördüğünde, ekosistem dengesi sarsılıyor. Arı kaybı, tozlaşmayı azaltarak meyve üretimini düşürüyor ve gıda güvenliğini yakından tehdit ediyor,” diyen Prof. Dr. Satar, ilaçların toprağa karışması, yağışlar ve sulama yoluyla su kaynaklarına ulaşıp canlılar arasında dolaylı zararlar doğurduğunu da söyledi. Toprak canlı bir ekosistemdir ve kimyasallar uzun süre orada kaldığında verimlilik yıllar içinde azalabilir.

İlaçların son çare olarak kullanılması gerektiği görüşünü benimseyen uzman, bilimsel yöntemlerle belirlenen dozlar ve zaman aralıklarıyla hareket edilmesinin şart olduğunu belirtti. Biyolojik mücadele yöntemlerinin önceliklendirilmesi gerektiğini yinelerken, fazla doz kullanımının yalnızca çevreye değil insan sağlığına da zarar vereceğini hatırlattı. Kalıntı riskiyle mücadele etmek için güvenli tarım uygulamalarına ve gıda güvenliğine odaklı yaklaşım çağrısında bulundu. Haber- Kamera: Selim KAYA/ DİYARBAKIR