Kokulu Kara Üzüm ve Kastamonu’da Kırsal Kalkınma İçin Kültürel- Sağlık Odaklı Bir Proje Dönüştürme Hikayesi

Kastamonu’nun Karadeniz kıyılarında yetişen kokulu kara üzüm, zengin aromasıyla dikkat çekiyor ve içerisinde bulunan resveratrol sayesinde güçlü antioksidan etkileri sergiliyor. Bu üzüm, kanserle mücadelede riskleri azaltıcı bir rol üstlenmesi açısından bölgede ek gelir kaynağı olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. Özellikle Kastamonu’nun sahil ilçelerinde yaygın olan ekim alanlarının genişletilmesi hedefleniyor.

Kastamonu Üniversitesi’nin öncülüğünde yürütülen TÜBİTAK destekli bir proje kapsamında, kırsalda yaşayan vatandaşların ek gelir elde etmesi için kokulu kara üzümden pekmez, sirke ve tatlı çeşitlerinin geliştirilmesi planlanıyor. Üzümden elde edilen ürünlerin Kastamonu mutfağına entegre edilmesiyle bölge ekonomisine değer katılması amaçlanıyor.

Kamuoyunda ilgi yüksek Kastamonu’nun İnebolu ilçesinde emekli akademisyen Hüsnü Şinoforoğlu, kokulu kara üzümün tanıtımına ilişkin önemli görüşler paylaşıyor. Üzümden ürettiği kokulu ürünlere ilginin yoğun olduğunu belirten Şinoforoğlu, kendi kanser tedavisinde de üzümün katkısını deneyimlediğini dile getiriyor: 3,5 yıl boyunca ilaç kullanmadan ayakta kaldığını ve bu sürecin kendisini motive ettiğini ifade ediyor. “Bahçemde özellikle kokulu üzüm yetiştiriyorum” sözleriyle üretimin önemine işaret ediyor.

Ürünün sporcular tarafından da tercih edildiğini belirten Şinoforoğlu, şekerli içeceklerin performans üzerindeki etkisini şu sözlerle açıklıyor: Maç öncesi tüketildiğinde enerji ve dayanıklılık hissinin arttığını; sıcak içildiğinde bağırsak florasını düzenlediğini, soğuk içildiğinde ise sindirimin normale dönmesini sağladığını söylüyor. Üzüm yaprağının sarmalarda da lezzetli bir alternatif olduğunu ekliyor.

Kokulu üzümün proje hâlinde yaygınlaştırılması hakkında konuşan Şinoforoğlu, “Eğer bu üzüm Kastamonu’ya yayılırsa sahil ve iç kesimlerde daha verimli yetiştirilebilir. 750 metre rakımda üretim daha yoğun, sahilde ise nem ve rutubet uygun. Ürün pekmez dönüşümünde verimlilik farklılık gösteriyor; 20 kilo üzümdən yaklaşık 1 kilo pekmez elde edilirken, 750 rakımlı bölgelerde bu oran daha düşüktür.”

“Hiçbir ilaç tedavisi görmeden iyileştim” diyen Şinoforoğlu, kanserin türünün önemli olmadığını vurguluyor; resveratrolün kanser düşmanı olduğunu belirtirken, operasyon sonrası bile bu doğal kaynağın desteğinin kendisini güçlendirdiğini ifade ediyor. Kendisi için hiçbir kemoterapi veya ilaç kullanmadan 3,5 yıl boyunca yaşamını sürdürebilmenin sevindirici bir gerçek olduğunu belirtiyor.

“TÜBİTAK projesi ya da üniversitemize ihtisas projesi olarak sunacağız” açıklamasını yapan Kastamonu Üniversitesi Araç Rafet Vergili Meslek Yüksekokulu’ndan öğretim görevlisi Hikmet Haberal ise, gastronomi ürün geliştirme alanında TÜBİTAK 2209 programlarıyla projeler üretmeyi planladıklarını dile getiriyor. Literatür taramasını da kapsayan çalışmalar sonucunda kokulu üzümün bölgenin ünlü ürünlerinden biri olarak görüldüğünü belirten Haberal, üzümlerden elde edilen sirke, pepeçura ve tatlı türleri gibi zenginleşen ürünlerle restoran ve mutfaklara uyum sağlamayı hedefliyor. Öğrencilerle uygulamalı çalışmalar yapılarak ürün çeşitliliğinin artırılması hedefleniyor.Şimdiden bu çalışmaların yerel ekonomiye katkı sağlaması ve bölgesel kalkınmaya destek olması bekleniyor.