COP31 Türkiye’nin İklim Diplomasi Hamlesi: Sıfır Atık Vizyonunun Küresel Platformda Yansıması

Türkiye, COP31’e ev sahipliği yapacak olmanın verdiği sorumlulukla iklim değişikliğiyle mücadelede küresel bir rolle hareket etmeye hazırlanıyor. Barış diplomasisini iklim diplomasisine taşıyan yaklaşımıyla, ülke yalnızca bir host değil; vizyon koyan ve çözümler üreten bir aktör olarak ön plana çıkıyor. Bu süreçte, Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğindeki Sıfır Atık vizyonu ile kurumsal düzeyde hayata geçirilen Sıfır Atık Vakfı, COP31’in temellerini güçlendiren en önemli dayanaklardan biri olarak öne çıkıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yoğun diploması trafiği sonucunda elde edilen bu fırsat, Türkiye’nin iklim eylemi vizyonunu uluslararası arenaya güçlü biçimde yansıtacak ve çok taraflı iş birliklerini derinleştirecek bir platform sunuyor.

GELECEĞİN İKLİM DİPLOMASİSİNE GEÇİŞTE BARİŞTEN DİPLOMASİYE DOĞRU Son yıllarda uluslararası krizlerde üstlendiği arabuluculuk rolünü iklim alanına taşıyan Türkiye, COP31’de iklim krizinin yalnızca çevresel değil, ekonomik, sosyal ve insani boyutlarını da kapsayacak bir yaklaşımı savunuyor. COP31’in gündeminde gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanı, teknolojinin transferi, uyum kapasitesinin güçlendirilmesi ve iklim adaleti gibi konular öncelik kazanıyor.

SIFIR ATIK HAREKETİ: KÜRESEL İKLİM MARKASI Türkiye’nin son yıllarda öne çıkan vizyonlarından biri olan Sıfır Atık Hareketi, COP31’in temel taşlarından biri olarak konumlandırılıyor. Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, Emine Erdoğan öncülüğündeki bu vizyonun uluslararası platformlarda daha etkili aktarılmasının Türkiye için tarihi bir fırsat doğurduğunu ifade ediyor. “Emine Erdoğan Hanımefendi’nin kararlılıkla dile getirdiği Sıfır Atık vizyonu, bugün yalnızca bir çevre politikası değil; iklim değişikliğiyle mücadelede ölçülebilir, uygulanabilir ve küresel bir çözüm modeli olarak kabul görüyor. COP31, bu yaklaşımı uluslararası kamuoyuna daha güçlü bir biçimde aktarma şansı sunuyor.”

SIFIR ATIK VAKFI’NDAN COP31 İÇİN ULUSLARARASI STANDARTLARDA YOL HARİTASI ÖNERİSİ Vakıf, COP31 hazırlıkları kapsamında sürdürülebilirlik standartlarını belirleyecek kapsamlı bir süreç yürütüyor. Geliştirilen “Sürdürülebilir COP31 Çerçevesi”, etkinliğin karbon ayak izinin azaltılması, kaynak kullanımının optimize edilmesi ve çevresel performansın tüm paydaşlar için ölçülebilir olması hedeflerini taşıyor. Uluslararası sürdürülebilirlik standartlarıyla uyumlu bu çerçeve şu başlıkları kapsıyor: Sıfır Atık Yönetim Protokolleri; Karbon Azaltım ve Telafi Stratejileri; Sürdürülebilir Lojistik ve Ulaşım Planlaması; Etkinlik Alanları İçin Çevresel Sürdürülebilirlik Kriterleri; Paydaş Katılımı ve Şeffaflık Mekanizmaları. Bu yaklaşım, COP31’i yalnızca bir konferans olmaktan çıkarıp sürdürülebilir mega etkinlikler için dünya çapında bir model haline getirmeyi amaçlıyor.

COP31’E ÖZEL SIFIR ATIK UYGULAMA PLATFORMU Vakfın COP31 için öne çıkan yeniliklerinden biri olan “Sıfır Atık Uygulama Platformu”, atık oluşumunun önlenmesi, geri kazanım oranlarının yükseltilmesi, gıda israfının azaltılması ve döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılmasına odaklanıyor. Platform kapsamında akıllı atık izleme sistemleri, dijital atık yönetimi uygulamaları, tek kullanımlık ürünlerin azaltılmasına yönelik tedarik protokolleri ve bireysel karbon ayak izi hesaplama modülleri hayata geçiriliyor. Bu yaklaşımın uluslararası organizasyonlar için örnek teşkil etmesi bekleniyor.

SIFIR ATIK VAKFI, COP31 ÖNCESİ ULUSAL HAZIRLIK EKOSİSTEMİNİ GÜÇLENDİRİYOR Vakıf, COP31 hazırlıklarını teknik altyapının ötesine taşıyarak geniş tabanlı bir ekosistem kuruyor: üniversite ve araştırma merkezleriyle politika geliştirme çalışmaları, yerel yönetimlerle sürdürülebilir şehir projeleri, iş dünyasıyla döngüsel ekonomi ve düşük karbonlu üretim modelleri, gençler ve kadınlar için iklim politikalarına katılım programları, ulusal farkındalık ve eğitim kampanyaları bunlardan bazıları.

TÜRKİYE’NİN COP31 MİRASI: SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEĞİN KURUMSALLAŞMASI Sıfır Atık Vakfı, COP31’in Türkiye için geçici bir organizasyon olmanın ötesine geçmesini ve sürdürülebilirlik yaklaşımının kurumsallaşmasını hedefliyor. Böyle bir miras; Türkiye’nin sürdürülebilir mega etkinliklerde bölgesel liderliğini pekiştirecek, kamu politikalarında döngüsellik temelli yeni yaklaşımların güçlenmesini sağlayacak, özel sektörün düşük karbonlu dönüşümünü hızlandıracak ve toplumsal farkındalık ile eğitim düzeyinde kalıcı etki yaratacak. COP31’in Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek olması, Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğindeki Sıfır Atık vizyonunun iklim diplomasisiyle birleşerek dünyaya güçlü bir mesaj verdiği tarihî bir dönüm noktası olarak kaydedilecek. Sıfır Atık Vakfı, bu süreçte uluslararası standartlara uygun, yenilikçi ve etkisi ölçülebilir çalışmalarını sürdürmeye kararlı.

SIFIR ATIK HAREKETİ Sıfır Atık Hareketi, 27 Eylül 2017’de Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayesinde hayata geçti. BM Genel Kurulu kapsamındaki 14 Aralık 2022 kararında Türkiye’nin ana sunuculuğu üstlenildi ve 105 ülke ortak sunucu olarak katıldı; 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildi. 30 Mart 2023’te BM Genel Kurul Salonunda yapılan etkinlikte ana konuşmacı olarak Sayın Emine Erdoğan yer aldı. Bu süreçte BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve “BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu”nun kurulması için başkanlık teklifi geldi ve Sayın Erdoğan bu teklifi kabul ederek kurulu yönetti. New York’ta düzenlenen “Küresel Sıfır Atık Hareketine Doğru” etkinliği kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan da “Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı”na ilk imzayı attı.