Kim O? Ben: Kapıdaki Güvenin Kısa Ritüeli

KAPIDA ÇALINAN SESLE BAŞLAYAN SİSTE, KİM O? SORUSU BİRLİKTE GELEN GÜCÜ HİSSETTİRİR. Karşımızdakinin adını söylemek yerine sadece Ben demesi, yüz yılları aşan bir alışkanlığı ve güven duygusunu gün yüzüne çıkarır. Bu iki kelime, bizi biz yapan tanıdık hislerin en özlü simgesidir.

KÜLTÜREL REFLEKS Şu sıralar her yer inşaata dönmüş gibi görünse de geçmişimizi hatırlatır. Gökyüzünü kapatan yüksek yapılar arasında insanlar birbirini gerçekten tanımaz hale geldi mi? Oysa eskiden mahalleler daha küçüktü, komşular birbirini tanırdı. Kapıyı çalarken kimin geldiğini sesinden, tonundan anlardık; içeri giren sesin halden anladığını hissederdik. Böyle bir bağ, “ben” sözünün sadece bir ismi değil, aidiyeti ve güveni ifade ettiği anlamına gelirdi. Bugün bile bazı evler için “ben” demek, kimin olduğunun bilindiği bir ortaklık işaretidir.

Bir kapı ardında duyulan birkaç kelime, karşı tarafın kim olduğuna dair ipuçları verir. Örneğin “Ben”, “Ben, aç kapıyı.”, “Benim diyorum ya!” ya da “Benim, kim olacak?” gibi ifadeler belki kısa, ama güvenin ve tanıdıklığın dilindedir. Bazen bu kısa diyalog şaşkınlık veya teyit ister; “Kızım sen misin?” ya da “Sen mi geldin?” gibi sorulara dönüşür. Sözün özü: bu kapı arkası konuşması, tanıdıklığın ve güvenin kısa bir dili olarak varlığını sürdürür.

PSİKOLOJİK OLARAK İnsan kendini tanımlarken çoğu zaman “ben” ile başlar. Benlik duygusu dışa vurduğunda, karşı taraf da kim olduğumuzu anlar. Psikolojide buna benlik bilinci denir. “Ben geldim” demek, yalnızca varlığımızı bildirmek değil, “Burdayım, bana güvenebilirsin” mesajını da iletir.

SOSYOLOJİK AÇIDAN Kapı, ev içi ile dış dünya arasındaki ince sınırı oluşturur. “Kim o?” sorusu aslında “İçeri girebilecek biri misin?” anlamına gelir; bir izin isteme ve onay alma ritüelidir. “Ben” demek, bu iznin karşılığıdır ve “Tanıdık bir yüzüm, kapını çalıyorum” ifadesini taşır. “Kim o?” ile “Ben” arasındaki bu bir saniyelik diyalog, yüzlerce yıllık bir kültürün özünü özetler. Tanıdık bir ses, bilinen bir “ben”…

Kaynak: Ensonhaber