Sayısal Telsiz Sistemi ve Afet Yönetiminde Yeni Gelişmeler: AYDES Entegrasyonu ve Akreditasyon Kapsamı

Afet durumlarında kurumlar arası iletişimin aksamadan sürdürülmesi amacıyla kurulan Sayısal Telsiz Sistemi, yıl sonunda 60 ilde devreye alınacak ve geri kalan 21 ilin kapsama alanına yayılma çalışmaları sürdürülüyor. Türkiye’nin deprem, heyelan, sel ve orman yangınları gibi birden çok tehlikeyle karşı karşıya olduğunu anlatan programda, afet risklerinin önlenmesi ve azaltılması için 2022 tarihli TARAP çerçevesindeki uygulamaların devam ettiği ifade ediliyor.

Program, Türkiye’deki deprem gözlem istasyonlarının toplam sayısının 1204’e ulaştığını hatırlatıyor. Bu sayede Türkiye, Avrupa’nın en geniş deprem izleme ağlarından birine sahip olarak yılda yaklaşık 25 bin deprem çözümleme kapasitesine erişiyor. Böylelikle deprem ve diğer afetlerle mücadelede kullanılan altyapı güçlendiriliyor.

Afet yönetiminde karar destek süreçlerini elektronik ortamda yöneten AYDES sistemi ise 95 ana modül ve 456 alt modülde hizmet veriyor. Bu sayede afet ve acil durum süreçlerinin takip ve koordinasyonu daha etkin bir şekilde yürütülüyor.

2026 yılında yürürlüğe girmesi planlanan çalışmalar kapsamında, kurumlar arası iletişimin kesintisiz sürdürülmesini amaçlayan Sayısal Telsiz Sistemi’nin 60 ile yaygınlaştırılması hedefleniyor; 81 ilde de uygulanabilir olması için çalışmalar devam ediyor. Ayrıca, AFAD Akreditasyon Sistemi ile 414 ekip ve 13,626 üye akredite edilmiştir; gönüllülük alanında ise 351 bin “zorunlu eğitimli gönüllü” ve 74 bin 554 “destek gönüllüsü” sisteme dahil edildi.

Rapor, afet müdahalesinde uzmanlık alanlarına göre yetki ve sorumlulukların yeniden düzenleneceğini ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirileceğini belirtiyor. Uluslararası işbirliklerinin artırılmasıyla afet yönetimindeki teknik ve idari kapasitenin güçlendirileceği; teknik personellere deprem yönetmelikleri ve afet yönetimi konusunda düzenli eğitimler verileceği vurgulanıyor. Ayrıca, hasar tespitinde yapay zeka destekli altyapılar geliştirilerek AYDES’e entegre edilmesi öngörülüyor; hasar analizleri için İHA, uydu görüntüleri ve hava fotoğraflarından yararlanılarak hızlı ve etkili bir değerlendirme yapılacak.