Cep Telefonuyla Akciğer Sönmesi Teşhisi: Dr. Şeyda Kaya’nın Yolda Akıllı Uygulama Girişimi

İzmir’de görev yapan göğüs cerrahisi uzmanı Doç. Dr. Şeyda Örs Kaya, hayat kurtarmaya yönelik hızlı bir müdahale gerektiren akciğer sönmesi vakalarında cep telefonu üzerinden teşhis koymayı amaçlayan bir mobil uygulama geliştirdi. SBÜ Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi’nde 30 yıllık deneyime sahip Kaya, özellikle acil durumlarda hastanın bulunduğu yerde hızlı teşhis için 6 ay süren bir çalışma yürüttü. Uygulama, insan seslerini analiz ederek akciğer sönmesini tespit etmeyi hedefliyor ve cep telefonunda kaydedilen bir ses ile sağlıklı ve sönmüş akciğer seslerini karşılaştırıyor.

“Cep telefonuyla teşhis koyabiliyoruz” diyen Kaya, akciğer sönmesinin sık görülen bir durum olduğunu ve zamanında müdahale edilmediğinde hastanın kaybedilme riskinin bulunduğunu belirtti. Arama veya kaza anında hastaneye ulaşımın sınırlı olduğu durumlarda basit bir sistemle teşhis konulabilir mi sorusundan yola çıktığını ifade eden Kaya, önce 3 ila 5 saniyelik ses kayıtları topladı; ardından bu kayıtları normal akciğer sesleriyle karşılaştırarak belirgin farkları matematiksel olarak ortaya koydu. Elde ettiği sonuçları basit bir yazılıma dönüştüren Kaya, şu an ticari bir ürün olmamasına rağmen kullanılabilir bir yazılımın elinde olduğunu söyledi. Hastanın 3 ila 5 saniyelik bir ses kaydı, adını söylemesi veya “iyiyim” demesi gibi temel verilerle analiz gerçekleştiriliyor ve akciğer sönmesi için belirlenen parametreler hızlıca işleniyor. Bu yöntemle elde edilen doğruluk oranı ise yaklaşık %85-90 arasında.

Uygulamanın hastanelerde de sağlık profesyonelleri tarafından kullanılabileceğini belirten Kaya, Avrupa Göğüs ve Kalp Damar Cerrahları Derneği’nin inovasyon yarışmasında birincilik elde ettiğini kaydetti. “Bu çalışma dünyada ilk özelliğini taşıyor. Hedefim, daha fazla hasta üzerinde güvenilirliğini artırmak ve yaygın kullanıma geçmesini sağlamak” diyen Kaya, yarışmaya katılan tek Türk hekimi olarak duygularını paylaştı. Bu başarının vicdani bir tatmin taşıdığını vurguladı; yaygınlaştırıldığı takdirde pek çok hayatın kurtarılabileceğini ifade etti.

SBÜ İzmir Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı Başkanı ve Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahisi Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Kenan Can Ceylan ise vatandaşların acil durumlarda hızlı ve doğru sağlık hizmetine ulaşabilmesinin temel önceliklerinden biri olduğunu belirtti. Kaya’nın uygulamasının bu bağlamda kritik öneme sahip olduğuna işaret eden Ceylan, deprem ve kaza gibi anlarda hastaların kaderini değiştirebilecek potansiyele sahip bu yeniliğin bilimsel ortamda da destek bulduğunu sözlerine ekledi.