FinCEN belgeleri, 2 trilyon dolarlık şüpheli fonları mercek altına aldı

Dünyanın en büyük bankalarının kara para aklama operasyonlarına nasıl aracılık ettiği, FinCEN belgelerinde ortaya çıktı. Önemli finansal kuruluşların, yaklaşık 2 trilyon dolar tutarındaki para transferlerinde rol üstlendiği kaydedildi. Ayrıca belgeler, Rus oligarkların paralarını Batı’ya aktarmalarını engelleyecek yaptırımlardan kaçınmak için bankaları nasıl kullandıklarını da gösteriyor. BBC News’in haberine göre, FinCEN belgeleri, gizli anlaşmaları, kara para aklamayı ve mali suçları ortaya çıkaran son beş yıldaki bir dizi sızıntıdan en sonuncusu. FinCEN, ABD’deki Mali Suçları Araştırma Ağı olarak biliniyor. ABD merkezli haber sitesi BuzzFeed’e sızdırılan FinCEN belgeleri, 2 bin 500’den fazla belgeyi içeriyor. Bunların çoğu, bankaların 2000 ile 2017 yılları arasında ABD makamlarına gönderdiği dosyalar olarak kaydedildi. Bankalar, müşterilerinin para hareketlerinden yola çıkarak ne yapıyor olabileceği konusunda endişelerini dile getiriyor. Söz konusu belgelerin, uluslararası bankacılık sisteminin en sıkı şekilde korunan sırlarından bazıları olduğu belirtiliyor. Bankalar, bunları şüpheli davranışları bildirmek için kullanıyor; ancak belgeler bir yanlışın veya suçun kanıtı olarak değerlendirilmiyor. HSBC, ABD’li araştırmacılardan planın bir aldatmaca olduğunu öğrendikten sonra bile, dolandırıcıların milyonlarca dolarlık çalınan parayı dünya çapında taşımasına izin verdi. JP Morgan, bir şirketin, kimin sahibi olduğunu bilmeden Londra hesabında 1 milyar dolardan fazla para taşımasına izin verdi. Banka daha sonra şirketin FBI’ın En Çok Aranan 10 listesindeki bir mafyanın sahibi olabileceğini keşfetti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in en yakın ortaklarından birinin, Batı’da finansal hizmetleri kullanmasını engellemeye yönelik yaptırımlardan kaçınmak için Londra’daki Barclays bankasını kullandığına dair kanıt ortaya çıktı. Putin’e yakın isim, nakit paranın bir kısmını sanat eserleri satın almak için kullandı. İngiltere’nin iktidardaki Muhafazakar Partisi’ne 1.7 milyon sterlin bağışta bulunan bir kadının kocası, Başkan Putin ile yakın bağları olan bir Rus oligark tarafından gizlice finanse edildi. Birleşik Arap Emirlikleri Merkez Bankası, İran’ın yaptırımlardan kaçmasına yardım eden yerel bir firmaya karşı harekete geçmedi. Merkezi Almanya’da bulunan Deutsche Bank, organize suçlar, Batı tarafından ‘terörist’ olarak nitelendiren şahısların ve uyuşturucu kaçakçılarının paralarının transferlerinde rol oynadı. Londra merkezli Standard Chartered, müşterilerinin Ürdün bankasındaki hesapları ‘terörizmi finanse etmek’ için kullanıldıktan sonra on yıldan fazla bir süre Arap Bankası’nın para transferlerine aracılık etti. Yasa dışı işlerden elde edilen paralar, kara para olarak biliniyor ve bunların aklanması için uluslararası bankalar kullanılmaya çalışılıyor. Kara para aklama yöntemiyle, uyuşturucu ticareti veya yolsuzluk gibi suçlardan elde edilen gelirler uluslararası saygın bir bankanın hesabına yatırılarak suçun üzeri de örtülüyor. Batılı ülkelerin yaptırımlarla engellediği Rus oligarklar, söz konusu sürece dahil oluyor. Bankaların, müşterilerin parayı aklamalarına veya kuralları çiğneyen şekillerde dolaştırmalarına yardımcı olmadıklarından emin olmaları gerekiyor. Yasalara göre bankalar, müşterilerinin kim olduklarını bilmek zorundalar. Suç faaliyetine dair kanıtları varsa, para hareketinin durdurulması gerekiyor. Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu’ndan (ICIJ) Fergus Shiel, sızdırılan dosyaların “bankaların dünyanın dört bir yanındaki muazzam kara para akışları hakkında bildiklerine dair bir fikir” olduğunu söyledi. Shiel, FinCEN belgelerinin büyük miktarlarda olağandışı parayı işaret ettiğine de dikkat çekti. Son yıllarda bir dizi büyük finansal bilgi sızıntısı yaşandı. Bunlar arasında 2016 ve 2017 yıllarında ortaya çıkan Paradise belgeleri, 2015’teki İsviçre belgeleri ve 2014’teki Lüksemburg belgeleri yer alıyor. FinCEN belgelerinin farklı olmasının nedeni, belgelerin bir veya iki şirketten değil, birkaç bankadan gelmiş olması. Belgeler, şirketleri ve bireyleri içeren bir dizi olası şüpheli faaliyetin altını çiziyor. Ayrıca bu faaliyetleri fark eden bankaların, neden yaşananlar karşısında adım atmadığı yönündeki soru gündeme getiriliyor. FinCEN, sızıntının ABD ulusal güvenliğini etkileyebileceğini, soruşturmaları tehlikeye atabileceğini ve raporları dosyalayan kurumların yanı sıra bireylerin güvenliğini tehdit edebileceğini söyledi. Ancak FinCEN, geçtiğimiz hafta kara para aklamayı önleme programlarını elden geçirme önerilerini açıklamıştı. İngiltere de, dolandırıcılık ve kara para aklamayı engellemek için şirket bilgilerinin sicilinde reform yapma planlarını duyurmuştu.