2. Murad Camisi Havuz Restorasyonunda Sıradışı Keşif: Gunduz Havuzunun Gün yüzüne Çıkışı

UNESCO Dünya Mirası listesinde bulunan Muradiye Külliyesi içindeki 2. Murad Camisi onarım çalışmaları sürerken, havuz kalıntısına rastlandı. Caminin 1426 yılında inşa edildiğini belirten bilgiler doğrultusunda, Bursa Valiliği ve ilgili müdürlükler ile özel bir şirketin yürüttüğü restorasyon süreci, ocak ayında başlayan teslimatlar sonrası devam ediyor.

İç mekanda, caminin ana giriş kapısı ile holde bulunan ve cümle kapısından arka mekana geçişi sağlayan bölgeyi kapsayan kazılar kapsamında, süs, ses yalıtımı ve dinlendirme amacıyla planlandığı düşünülen bir havuz ortaya çıktı. Havuzun sekizgen formda olması ve mermerle çini kaplaması, gün yüzüne çıkarılan kalıntılardan biri oldu. Restorasyon sorumluları, havuzun bilinçli olarak kapatıldığı kanaatine vardıklarını belirtti.

Yapının detaylarıyla ilgili çalışmalara ilişkin raporlar, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na iletildi. Yetkililer, havuzun ihya edilerek yeniden yapılması yönündeki değerlendirmeyi kaydederken, konuyla ilgili araştırmalar sürüyor. Akademisyenlerin incelemeleri neticesinde cami içindeki yapının bir süs havuzu olduğuna dair görüşler paylaşıldı.

Caminin sağ ve sol taraflarında bulunan “tabhane” olarak bilinen alanlar, ziyaretçiler için sohbet ortamları oluşturuyor. Bu bölümlerdeki ses geçişinin rahatsızlık yaratmaması amacıyla havuzun bir ses yalıtımı işlevi gördüğü belirtiliyor. Ayrıca arka bölümlerde bulunan odacıklar da dinlenme ihtiyacını karşılamak için tasarlanmış. Dışarıda yer alan şadırvanla birlikte, havuzun abdest almak amacıyla değil, estetik ve işlevsel amaçlarla yapıldığı ifade ediliyor.

Gelen çiniler, turkuaz tonlarındaki mavinin farklı tonlarında belirginleşirken, havuz çevresinde mermer ve çini parçaları bulundu. Zemindeki çini mozaikler ile havuz çevresindeki taş yapıların, döneminin tipik çinileriyle aynı döneme ait olduğuna karar verildi. Drenaj hattında yürütülen çalışmalar ise caminin altında kuzeyden güneye ve doğudan batıya uzanan kanallar üzerinde yoğunlaşıyor; bu kanalların havalandırma mı yoksa ısıtma amaçlı mı olduğu, ya da temel inşa süreçlerindeki nadir bir örnek olup olmadığı konusunda soru işaretleri bulunuyor. Bu konular, havuz kadar kritikleşmiş durumdadır.

İmam Muhammed Lütfi Taşci, caminin ibadete açılmasının 600. yılına denk gelen restorasyon sürecinden duyduğu mutluluğu dile getirdi. Çaba gösteren herkese teşekkürlerini sunan Taşci, “Bu süreçte 600 yıllık bir havuz gün yüzüne çıktı; Sultan 2. Murad Han dönemine ait orijinal bir yapı. Tarihimize ve Bursa’nın hafızasına yeni bir sayfa ekleniyor” dedi.